Birkan Notlar

Çöl İklimi

Dünyamız farklı iklimlere ev sahipliği yapıyor ve bunlardan biri de çöl iklimi. Sıcaklıkların yüksek, yağışların ise az olduğu bu iklim, Dünya'nın birçok bölgesinde karşımıza çıkıyor.

Çöl iklimi veya kurak iklim, bitki örtüsü çalı ve kurakçıl otlar olan, çok az yağış alan ve kutup iklimi olarak sınıflandırılacak kriterleri karşılamayan bir iklimdir. Bu iklime sahip alanlar genellikle yılda 25 ila 200 mm yağış alır veya bazı yıllarda hiç yağış görmeyebilir.

Kurak iklimin hakim olduğu alanlarda çöl iklimini görmek mümkündür. Zaten çöl iklimi ve kurak iklim benzer yönlere sahiptir. Özellikle kurak otlardan meydana gelen iklim için çöl iklimi demek mümkündür. Bununla birlikte çöl iklimine sahip olan alanlar oldukça çok az yağış alırlar. Bundan dolayı da bu bölgelerde kuraklığın hakim olduğunu söyleyebiliriz.

Orta Asya’daki çöllerin oluşumunda şiddetli karasallık ve denize uzaklık; kutuplardaki buz çöllerinin oluşumunda ise sürekli termik yüksek basınç oluşumu etkili olmuştur.

Çöller Nerede Görülür?

Çoğunlukla Ekvator çizgisine yakın olan coğrafyalarda görülen çöl iklimi; Kuzey Afrika’da yer alan Büyük Sahra, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Colorado Çölü, Güney Amerika’da bulunan Atacama Çölü, Çin’de yer alan Gobi ve Taklamakan Çölü ve Kazakistan sınırları içinde yer alan Kızılkum Çölü’nde görülmektedir.

Çöl İklimi Özellikleri

  • Yağış çok azdır. Bazı çöllerde yıllarca yağmur yağmayabilir. Yıllık yağış miktarı çoğu yerde 100 mm’nin bile altındadır.

  • Gündüzleri çok sıcak, geceleri ise soğuk olur. Günlük sıcaklık farkları 20°C'yi aşabilir.

  • Seyrek ve kurakçıl bitkilerden oluşur. Kaktüs, kurakçıl ot-çalı gibi bitkiler bu iklime uyum sağlayabilmiştir.

  • Kumlu ve kayalık topraklar hakimdir.

  • Güçlü ve sürekli esen rüzgarlar kum fırtınalarına yol açabilir.

Çöl İkliminde Yaşam

Çöl ikliminin zorlu koşulları, yaşamı da zorlaştırır. Su kaynaklarının azlığı, aşırı sıcaklıklar ve kum fırtınaları gibi faktörler, bu bölgelerde yaşayan canlılar için büyük bir mücadele anlamına gelir.

Çöller Hakkında İlginç Bilgiler

Çöller, Dünya'nın en kurak ve zorlu bölgeleri olarak bilinse de, aynı zamanda birçok sürpriz ve gizem barındıran büyüleyici yerlerdir.

  • Gezegendeki En Kurak Yer: Bazı çöllerde yıllarca yağmur yağmayabilir. Atacama Çölü gezegendeki en kurak ve en eski çöldür. Bu çölde son 500 yılda neredeyse yok denecek kadar az yağmur kaydedilmiştir.

  • Soğuk Çöller (Kutup Çölleri): Çöller sadece sıcak değildir. Antarktika ve Grönland gibi kutup bölgeleri de teknik olarak çöl olarak kabul edilir.

  • Dev Kum Tepeleri: Çin - Alaşan Çölü, 405 metre yüksekliği ile dünyanın en yüksek kum tepesine ev sahipliği yapmaktadır.

  • Çöller kutup çölleriyle birlikte dünyada kara alanlarının %30'unu kaplar.

SUNUM DOSYASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYINIZ

Kaynaklar: